Ga naar de inhoud
Wat is een trainingsacteur? Stel je voor, je zit in een zaal om een training te volgen. De trainer heeft net uitgelegd hoe je omgaat met agressie van klanten. Nu loopt er opeens iemand binnen die zich gedraagt alsof hij echt boos is, hij verheft zijn stem, maakt een vervelende opmerking en kijkt je recht aan. Je denkt: is dit echt? Dat is niet zo, maar het voelt wel zo. En precies dat is de kracht van een trainingsacteur.
In dit artikel leggen we je uit wat een trainingsacteur is, wat hij doet tijdens een training en hoe dat in de praktijk gaat. Of misschien weet je dat al en wil je meteen trainingsacteurs inhuren?
Wat is een trainingsacteur?
Een trainingsacteur is een professionele acteur die is opgeleid om ingezet te worden bij trainingen. Zij spelen scenario’s na die de deelnemers meemaken tijdens hun werk.
Denk bijvoorbeeld aan een boze klant aan de balie, een collega die zich schuldig maakt aan grensoverschrijdend gedrag of een patiënt die niet wilt luisteren. Scenario’s die voor veel mensen herkenbaar zijn, maar die je normaal niet kunt oefenen zonder gevolgen.
Een trainingsacteur is dus zeker geen gewone acteur. Zijn doel is om leren mogelijk te maken door gedrag na te spelen, deelnemers te laten oefenen en daarna feedback te geven op de situatie.
Wat is het verschil tussen een trainingsacteur en een normaal rollenspel?
In de meeste organisaties worden al rollenspellen gedaan tijdens trainingen. Collega’s spelen onderling de situaties na, het idee is slim maar in de praktijk loopt het vaak niet helemaal lekker. Een collega weet wie je bent en het spel stopt als het ongemakkelijk wordt. Als je niet getraind bent is het moeilijk om gedrag op te bouwen, in de rol te blijven en achteraf feedback te geven. Een trainingsacteur kan dit wel, hij blijft in zijn rol, past zijn gedrag aan op basis van de deelnemer en na afloop geeft hij feedback. Hierdoor krijgen deelnemers feedback die een trainer vanaf de zijlijn lastig kan geven.
Hoe werkt een trainingsacteur in de praktijk?
Elke acteur die we inzetten begint met een goede voorbereiding. We stemmen af: wat is de context, wat is het leerdoel, welk gedrag moet gespeeld worden en hoe ver moet dit gaan?
Tijdens de training zelf zijn er over het algemeen drie fases:
- De scene: de trainingsacteur speelt een situatie na die herkenbaar is voor de deelnemers. Dit doet hij zo realistisch mogelijk, zo heeft de deelnemer het gevoel dat hij met een echte persoon te maken heeft, niet met een collega die een rol speelt.
- Ingrijpen: de trainer of deelnemers kunnen het rollenspel stoppen, opnieuw spelen of bijsturen. De trainingsacteur past zijn gedag hierop aan. Handelt de deelnemer de-escalerend? Dan reageert de acteur daarop.
- Feedback: na de scene geeft de trainingsacteur feedback vanuit zijn rol. Hoe voelde de manier waarop de deelnemer het aanpakte? Wat viel op aan het handelen? Wat was effectief en wat niet? Deze feedback is waardevol voor deelnemers.
Voorbeelden uit de praktijk
Trainingsacteurs in de zorg
In de zorg komen vaak situaties voor waarbij patiënten verward of agressief reageren. Tijdens de training kan de trainingsacteur bijvoorbeeld een patiënt spelen die weigert om medicatie te nemen en steeds heftiger tegen begint te werken.
De verpleegkundige kan hierdoor oefenen hoe ze rustig blijft, de situatie kan de-escaleren en haar eigen grenzen bewaakt. Hierna kan de trainingsacteur precies vertellen hoe het voelde als de deelnemer bijvoorbeeld een stap dichterbij kwam staan, dat is een detail dat een trainer vanaf de zijkant niet kan geven.
Trainingsacteurs in het bedrijfsleven
Een accountmanager bereidt zich voor op een moeilijke onderhandeling. De trainingsacteur speelt een klant die terughoudend is, veel tegenargumenten geeft en niet makkelijk over te halen is.
De accountmanager leert door een trainingsacteur niet alleen de theorie van het weerleggen, hij kan het gelijk oefenen en mag fouten maken. En juist het maken van die fouten zorgt voor de beste inzichten.
Trainingsacteurs bij de overheid
Een medeweker van de gemeente krijgt te maken met mensen die gefrustreerd zijn over beslissingen die hij zelf niet neemt. De trainingsacteur speelt een burger die boos, wantrouwend of veel eisend is.
De medewerker kan op deze manier oefenen hoe hij begrip toont voor de situatie, professioneel blijft en hoe hij de situatie kan afsluiten op een manier die voor beide partijen gaat werken.
Trainingsacteurs in het onderwijs
Docenten kunnen te maken hebben met grensoverschrijdend gedrag van leerlingen. De trainingsacteur speelt een leerling na die de les verstoort, andere leerlingen uitdaagt en de docent uitlokt.
De docenten leren van de trainingsacteur hoe zij gezag uitstralen zonder de confrontatie op te zoeken. Zo weet de deelnemer hoe hij rust kan bewaren en de grip terugkrijgt.
Wanneer zet je een trainingsacteur in?
Trainingsacteurs inhuren is het meest waardevol als het gaat om het veranderen van gedrag. Alleen theorie overbrengen kan een trainer ook zonder acteur. Maar om het gedrag te oefenen, spiegelen en bijsturen is een trainingsacteur nodig.
Situaties waarin een trainingsacteur extra waardevol is:
- Omgaan met agressie of onbegrepen gedrag;
- Moeilijke gesprekken voeren (slecht nieuws, functioneringsgesprekken, klachten);
- Klantgerichtheid en communicatieve vaardigheden versterken;
- Leiderschap ontwikkelen en coachgesprekken
Wat maakt een goede trainingsacteur?
Niet elke acteur kan dit werk. Een trainingsacteur heeft niet alleen ervaring met acteren nodig maar ook specifieke vaardigheden:
- Begrijpen van context: hij moet zich verdiepen in de sector en de doelgroep, zodat zijn gedrag herkenbaar en geloofwaardig is.
- Flexibel: hij past zijn spel aan op wat deelnemers doen.
- Feedback geven: hij kan na de scene duidelijk uitleggen wat hij heeft ervaren en waardoor dit kwam.
- Samenwerking: hij werkt samen met de trainer en stemt van tevoren en tijdens de training af wat er nodig is.
Wat leveren trainingsacteurs op?
Het klinkt misschien overbodig om een acteur in te huren voor je training. Maar organisaties die werken met trainingsacteur halen een hoger leerrendement.
Deelnemers herinneren situaties die ze hebben geoefend beter dan situaties die ze alleen hebben besproken. Ze voelen beter aan wat werkt en wat niet. Hierdoor gaan ze terug naar de werkvloer met meer zelfvertrouwen, omdat ze de situatie al eens hebben meegemaakt.
Tot slot
Een trainingsacteur is geen bijzaak in een training. Hij kan een van de belangrijkste factoren zijn om te leren. Door de scenario’s te spelen, flexibel te zijn en feedback te geven geeft hij deelnemers iets extra’s: oefenen waarbij fouten gemaakt kunnen worden.
Wil je weten hoe een trainingsacteur ingezet kan worden in jouw organisatie? Lees meer op onze pagina trainingsacteurs inhuren of neem vrijblijvend contact op.