Ga naar de inhoud
Een zorgmedewerker die wordt bedreigd door een familielid, een verpleger die een klap krijgt van een verwarde bewoner, een thuiszorgmedewerker die wordt nageroepen. Het zijn helaas geen uitzonderingen. Maar ben je als zorginstelling verplicht om je medewerkers hier mee om te leren gaan?
Ja, ook al staat het niet letterlijk zo in de wet. In dit artikel leggen we je precies uit wat er van jouw zorginstelling wordt gevraagd, wat er gaat veranderen en hoe je als organisatie zorgt dat je aan je verplichtingen rondom agressietraining in de zorg voldoet.
Wat zegt de Arbowet over agressietraining?
Agressie en geweld zijn vormen van psychosociale arbeidsbelasting (PSA), dit is een categorie die ook in de Arbowet staat. Dit betekent dat elke werkgever in Nederland verplicht is om te zorgen dat PSA voorkomen of zoveel mogelijk beperkt is.
In Arbobesluit, afdeling 4, artikel 2.15 staat dat werkgevers verplicht zijn om:
- Het risico op agressie en geweld in kaart te brengen met een Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E).
- In het Plan van Aanpak moeten maatregelen staan om agressie te voorkomen.
- Medewerkers moeten voorgelicht worden over de risico’s en maatregelen.
- Dit moet allemaal aantoonbaar uitgevoerd worden, en dus gedocumenteerd.
Artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek beschermt de werknemer, dit via de werkgeversaansprakelijkheid. Als een medewerker schade oploopt door agressie op de werkvloer moet de werkgever kunnen aantonen dat hij er alles aan gedaan heeft om dit voorkomen. Een agressietraining in de zorg kan hierbij helpen.
Is een agressietraining in de zorg verplicht?
Het is niet expliciet verplicht. De Arbowet zegt niet dat een agressietraining in de zorg per se verplicht is. Maar dus wel dat je aantoonbaar het risico op agressie beperkt moet houden, een agressietraining voor zorgpersoneel is dus een voor de logische maatregel.
Als een zorginstelling bij agressie niet kan bewijzen dat medewerkers zijn opgeleid om hiermee om te gaan staat deze dus niet sterk. De vraag zou dus niet moeten zijn of agressietraining verplicht is, maar waarom zou je het niet doen?
Nieuw in 2026: verplicht gedragsprotocol voor organisaties met 10+ medewerkers.
Op 17 februari 2025 publiceerde de overheid een wetsvoorstel, hierin wordt de Arbeidsomstandighedenwet uitgebreid met artikel 5A. Als dit wetsvoorstel wordt aangenomen geldt per 1 juli 2026 voor alle organisaties met meer dan 10 medewerkers het volgende:
- Verplicht gedragsprotocol: een document waarin staat welk gedrag wel en niet kan op de werkvloer.
- Verplichte voorlichting: medewerkers moeten bewijsbaar op de hoogte zijn van dit protocol.
- OR-instemming: organisaties met een ondernemingsraad moeten hier akkoord van hebben voor het protocol en de aanpak worden uitgerold.
Voor zorginstellingen is dit een goede reden om voor 1 juli een gedragsprotocol en een agressietraining te hebben geregeld.
Let op: controleer altijd de actuele stand van wetgeving via arboportaal.nl of uw juridisch adviseur, want het wetsvoorstel kan nog wijzigen voor definitieve invoering.
Hoe voldoet een zorginstelling aan deze verplichtingen?
Hoe kan een zorginstelling nou zorgen dat zij aan al deze verplichtingen voldoen? Hierbij zijn drie stappen belangrijk:
- Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E)
Breng de risico’s op agressie in kaart: welke afdelingen / functies hebben hier het vaakste mee te maken? Zet dit in de RI&E en zorg dat deze up-to-date is.
- Plan van aanpak met maatregelen
Beschrijf welke maatregelen jouw organisatie neemt: beleid, protocollen, hoe wordt er melding gemaakt en is er training? Zorg dat de agressietraining goed gedocumenteerd is, welke medewerker heeft wanneer welke training gevolgd?
- Training en voorlichting
Een agressietraining voor de zorg waarbij medewerkers echte situaties oefenen is effectiever dan een e-learning. Hier maakt een agressietraining met professionele trainingsacteurs dus echt het verschil.
Wat kost het als je niet investeert in agressietraining?
De kosten van agressie op de werkvloer kunnen flink oplopen: ziekteverzuim, reputatieschade, juridische kosten of zelfs het vertrek van medewerkers. Uit onderzoek blijkt dat 24% van de zorgmedewerkers die met heftige agressie te maken krijgt, overweegt om te stoppen met het werk.
Zie een agressietraining in de zorg dus niet als kosten, maar als een investering in veiligheid, werkplezier en het behoud van medewerkers.
Hoe ziet een agressietraining zorg bij jullie eruit?
Bij Dienst Specialistische Acteurs combineren we theorie over het herkennen van agressie en de-escalatie met het inzetten van trainingsacteurs. Zij spelen de rol van bijvoorbeeld een cliënt, een familielid of een collega. De scenario’s worden afgestemd jouw zorginstelling en op wat jouw medewerkers mee maken..
Medewerkers leren onder andere: agressie op tijd herkennen, situaties de-escaleren, grenzen stellen en wanneer ze hulp moeten inschakelen. Na de training heb je als organisatie alle documentatie die bewijst dat je aan jouw wettelijke zorgplicht hebt voldaan.
Klaar om beter te zorgen? Vraag een vrijblijvende offerte aan!
Veelgestelde vragen:
Is agressietraining in de zorg verplicht?
Niet letterlijk, maar werkgevers zijn op grond van de Arbowet wel verplicht om aantoonbare maatregelen te nemen tegen agressierisico’s. Een agressietraining is de meest volledige manier om aan die verplichting te voldoen.
Wat verandert er per 1 juli 2026?
Als het wetsvoorstel voor artikel 5a van de Arbeidsomstandighedenwet wordt aangenomen, moeten organisaties met 10+ medewerkers een verplicht gedragsprotocol over ongewenst gedrag hebben én medewerkers hierover aantoonbaar informeren.
Wat kost een agressietraining voor een zorgteam?
De kosten zijn afhankelijk van groepsgrootte, locatie en inhoud. Wij leveren maatwerk en zorgen voor een offerte op maat. Vraag deze vrijblijvend aan via het contactformulier.